مكان هاى مخصوص به آن حضرت ارواحنا فداه

جهت اطّلاع بيشتر خوانندگان محترم، به بررسى برخى از مكان‌هايى مى‌پردازيم كه ويژهٔ آن حضرت هستند

مرحوم محدّث نورى مى فرمايد: پوشيده نيست كه برخى از مكان هاى ويژهٔ امام عصر صلوات اللّه عليه كه مشهور به مقام امام زمان عليه السّلام مى باشند؛ مكان هايى هستند مانند:

وادى السلام (نجف اشرف) ، مسجد سهله، مسجد حلّه، مسجد جمكران در خارج شهر مقدّس قم، و. . .

به نظر مى رسد برخى از كسانى كه آن امام عليه السّلام را ديده اند، در اين مكان ها به زيارتش شرفياب شده اند؛ يا اين كه در اين جاها، معجزه اى از آن حضرت نمودار شده است؛ بدين جهت، جزو مكان هاى شرافتمند و بابركت به حساب مى آيند، و جايى هستند كه مى توان با آن حضرت مأنوس شد، و فرشتگان الهى در آنجا از آسمان فرود مى آيند، شيطان ها رفت وآمدشان كم است و اين ها خود از وسايل و اسبابى است كه موجب اجابت زودتر دعا، و پذيرش سريع تر عبادت مى شود.

در برخى از روايات آمده است: خداى عزّ و جلّ دوست مى دارد در مكان هايى همانند اين مكان ها و مسجدها و حرم هاى امامان عليهم السّلام، و قبرهاى فرزندان امامان عليهم السّلام، و قبر بندگان صالح و نيكوكار، كه در شهرهاى مختلف پراكنده اند پرستش شود.

اين، از لطف هاى پنهانى خداوند است نسبت به بندگانى كه دچار گمراهى، يا اضطرار و ناچارى، بيمارى، بدهكارى، ستمديدگى، ترس و وحشت، نياز و احتياج، و از اين قبيل امور باشند؛ بندگانى كه دچار اندوه و مشكلات شده اند و

قلب شان به هم ريخته و داراى ظاهرى آشفته و حواسّى از كار افتاده هستند. اين افراد، مى توانند به جاهاى مزبور پناهنده شوند، و گريه و زارى نموده و به وسيلهٔ كسى كه صاحب آن مقام است، به خداوند متوسّل شوند و درخواست علاج دردها و شفاى بيمارى ها، و برطرف شدن شرّ مردمان شرور، و ديگر گرفتارى ها را بنمايند.

در بسيارى از موارد، خواستهٔ اين افراد پاسخ داده مى شود: بيمارى كه در حال مريضى به آن جا رفته است، شفا گرفته و برمى گردد؛ ستم ديده اى كه رفته است، برمى گردد درحالى كه حقّش را گرفته است؛ كسى كه با نگرانى و اضطراب به آن اماكن شرفياب شده است، برمى گردد درحالى كه دلش آرام و خيالش راحت شده است.

البتّه، طبيعى است هركس ادب و احترام بيش ترى به جا آورد، بهره و خير بيش ترى نيز به دست مى آورد.

و احتمال دارد تمام اين مكان هاى شريف، جزو خانه هاى خدا باشند كه دستور داده شده است كه آن خانه ها رفيع و بلندمرتبه گردد و نام خدا در آن ها برده شود، و هر كس در آن خانه ها صبح گاهان و شام گاهان به تسبيح و ثناگويى خداوند بپردازد، ستوده شده است. و اين مقام، گنجايش ندارد كه بيش از اين به شرح و توضيح مطلب بپردازيم.

و اين كه آنجا مصلاّى حضرت مهدى ارواحنا فداه در عصر ظهور است

مسجد كوفه، يكى از مسجدهاى چهارگانه است كه دستور كوچ كردن به سوى آن ها و اقامت و بزرگ داشت شان داده شده است.

آن چهار مسجد: مسجد الحرام (مكّه) ، مسجد پيامبر صلّى اللّه عليه و اله (در مدينه) ، مسجد الأقصى (در بيت المقدّس) ، و مسجد كوفه هستند.

مسجد كوفه يكى از همان چهار مكانى است كه مسافر، در آن جا اختيار دارد كه نمازهاى چهار ركعتى خود را به صورت كامل يا به صورت شكسته بخواند. و آن ها عبارتند از: مسجد الحرام، مسجد پيامبر صلّى اللّه عليه و اله، حرم امام حسين عليه السّلام و مسجد كوفه.

اين مسجد جايگاه نماز پيامبران و جانشينان ايشان بوده است؛ و به زودى محلّ برگزارى نماز امام زمان ارواحنا فداه خواهد بود.

در روايتى آمده است: هزار نفر از پيامبران، و هزار نفر از اوصياء پيامبران؛ در اين مسجد، نماز به جاى آورده اند.

اعمال مسجد كوفه بسيار زياد است؛ سيّد بزرگوار علىّ بن طاووس رحمه اللّه در كتاب «مصباح الزائر» ، به بيان آن ها پرداخته است؛ و چون ممكن است موجب طولانى شدن اين گفتار شود، از بازگويى آن خوددارى كرديم.

كه مقام حضرت صاحب الزمان عجّل اللّه تعالى فرجه در آنجاست

بعد از مسجد اعظم كوفه، مسجدى از نظر فضل و مرتبه بافضيلت تر از مسجد سهله در آن مكان نيست؛ زيرا آنجا خانهٔ ادريس و ابراهيم عليهما السّلام است؛ خضر پيامبر عليه السّلام نيز در آنجا وارد شد و سكونت گزيد.

روايت شده است: آنجا جايگاه صالحان و پيامبران و رسولان است و روايات بسيارى در فضيلت اين مسجد وارد شده است.

امام صادق عليه السلام به ابوبصير فرمود

أتراني أنظر إلى صاحب الأمر داخلاً إلى مسجد السهلة بأهله وعياله ومتّخذه منزلاً له، وإنّ اللّٰه تعالى لم يرسل نبيّاً قطّ إلّاوصلّى فيه، وكلّ من أقام فيه فكأنّما أقام في خيمة رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله و سلم. وما من مؤمن ولا مؤمنة إلّاوقلبه يحنّ إليه، وفيه حجر عليه صور جميع الأنبياء صلوات اللّٰه عليهم

وما من أحد يصلّي فيه ويدعو بنيّة خالصة إلّاأعطاه اللّٰه حاجته، وما من أحد يطلب فيه الأمان إلّاآمنه اللّٰه من كلّ ما يخاف. وما من يوم أو ليلة إلّاوتنزّل الملائكة لزيارته وعبادة اللّٰه فيه، وما لم أذكره لك من فضيلة هذا المسجد أكثر ممّا ذكرته

آيا باور مى كنى كه من صاحب الأمر (صلوات اللّه عليه) را مى نگرم درحالى كه با اهل و عيالش به مسجد سهله داخل مى شود و در آن مأوا مى گزيند؟ خداوند بلندمرتبه هيچ پيامبرى را نفرستاد مگر اين كه در آنجا نماز گزارد. هركه در آنجا اقامت كند، مثل اين است كه در خيمهٔ رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله اقامت نموده است؛ هيچ زن و مرد مؤمنى نيست مگر اين كه قلبش بدان مشتاق و مايل است و در آن مسجد سنگى است كه صورت هاى همهٔ پيامبران در آن، نقش بسته است.

كسى نيست كه در آن مكان نماز گزارد و خداوند را با نيّتى خالص بخواند مگر اين كه خدا حاجتش را عطا كند. هركس كه در آنجا از خدا امان بخواهد، خدا از آنچه كه مى ترسد او را ايمنى بخشد. شب و روزى نيست كه فرشتگان به زيارت آنجا فرود نيايند و در آنجا عبادت پروردگار ننمايند. آنچه از فضيلت اين مسجد براى تو نگفتم، بيش از آن است كه برايت گفتم.

نيز از همان امام عليه السّلام روايت شده است:

من صلّى ركعتين في مسجد السهلة، زاد اللّٰه في عمره عامين

هركس دو ركعت نماز در مسجد سهله بجا آورد، خداوند دو سال بر عمرش بيفزايد.

در روايتى ديگر وارد شده است:

أنّ منه يكون النفخ في الصور، ويحشر من حوله سبعون ألفاً يدخلون الجنّة بغير حساب

نفخ در صور از آنجاست؛ و از اطراف آن مسجد هفتاد هزار نفر محشور شده و بدون حساب وارد بهشت مى شوند.

ابن قولويه در «كامل الزيارات» با سند معتبر از حضرمى از امام باقر عليه السّلام يا امام

صادق عليه السّلام روايت مى كند كه حضرمى مى گويد: به امام عليه السّلام گفتم: كدام بقعه بعد از حرم خدا و حرم رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله، برتر است؟ فرمود:

الكوفة يا أبابكر، هي الزكيّة الطاهرة، فيها قبور النبيّين المرسلين وغير المرسلين والأوصياء الصادقين، وفيها مسجد سهيل الّذي لم يبعث اللّٰه نبيّاً إلّاوقد صلّى فيه

ومنها يظهر عدل اللّٰه، وفيها يكون قائمه والقوّام من بعده، وهي منازل النبيّين والأوصياء والصالحين

اى ابو بكر؛ كوفه؛ آنجا پاكيزه و طاهر است. در آنجا قبور پيامبران مرسل و غير مرسل و جانشينان راستين است و در آن، مسجد سهله است كه خداوند پيامبرى را برنينگيخته است كه در آن مكان نماز نخوانده باشد.

از آنجا عدل الهى ظاهر مى شود و قائم خدا و قائمان بعد از او در آنجايند و آن، منزلگاه پيامبران، اوصياء و صالحان است.

بناى اين مسجد در جمكران قم، بنا به دستور خاصّ حضرت مهدى صلوات اللّه عليه در بيدارى صورت گرفته است.

آن گونه كه شيخ نيك رفتار و عفيف، جناب حسن بن مثلهٔ جمكرانى مى گويد: در شب سه شنبه 17 رمضان سال (393) هجرى قمرى در منزلم خوابيده بودم؛ همين كه نصف شب شد گروهى بر درب منزلم آمده، بيدارم نمودند و گفتند: برخيز و (حضرت) صاحب الزمان صلوات اللّه عليه را پاسخ گو كه تو را فرامى خواند.

بلند شدم و خود را آماده ساختم. گفتم: بگذاريد تا پيراهنم را بپوشم؛ ناگهان ندايى از طرف درب آمد كه آن پيراهن تو نيست. پس، رهايش كردم و شلوارم را برداشتم. ندا آمد كه اين از آن تو نيست و شلوار خود را برگير. آن را انداختم شلوار خود را برداشته و پوشيدم. برخاستم تا كليد درب را بجويم، ندا آمد كه درب باز است.

هنگامى كه به سوى درب آمدم، گروهى از بزرگان را ديدم، بر آنها سلام كردم. پاسخم دادند و به من خوش آمد گفتند و مرا به مكانى بردند كه جايگاه فعلى مسجد است؛ چون نيك نگاه كردم، تختى ديدم كه فرش هايى نيكو بر آن گسترده اند و پشتى هاى زيبايى نهاده اند و جوانى در حدود سى ساله تكيه بر آن كرده بود.

پيرمردى در حضورش بود و كتابى در دست داشت كه براى او مى خواند و در اطراف او بيش از شصت مرد بودند كه در آن مكان نماز مى گزاردند. بعضى لباس سفيد بر تن كرده بودند و بعضى لباس سبز. آن پيرمرد، خضر پيامبر بود؛ مرا نشاند، و آن گاه امام عليه السّلام مرا به اسم صدا زده و فرمود:

نزد حسن بن مسلم برو، و به او بگو: تو، سال هاست كه اين زمين را (غاصبانه) آباد كرده و در آن زراعت مى كنى، و ما آن را خراب مى كنيم، پنج سال است كه در آن كشت و زرع كرده اى؛ امسال هم همان گونه مشغول هستى؛ ولى ديگر اجازه ندارى به اين زمين بازگردى و بايد منافعى را كه از كشت و زرع اين زمين برده اى، بپردازى تا در آنجا مسجد بنا گردد.

و نيز به او بگو: اين زمين محترم و باارزشى است كه خداوند آن را از ميان ديگر مكان ها برگزيده است و بر آن ها برترى و شرافت داده است؛ و تو آن را بر زمين هاى خودت افزوده اى؛ در سزاى اين عمل، خداوند دو فرزند جوانت را به مرگ گرفتار نمود، ولى تو از اين غفلت، آگاه نشدى. اگر اين دستورى را كه دادم اجرا نكنى، عذاب الهى از جايى كه نمى فهمى به سراغت خواهد آمد.

جناب حسن بن مثله مى گويد: گفتم: مولاى من؛ بايد نشانه و علامتى داشته باشم؛ زيرا مردم آنچه را كه بدون نشانه و دليل باشد نمى پذيرند و گفتار مرا تصديق نخواهند كرد.

حضرت فرمود:

ما در آنجا اين كار را خواهيم كرد، تو برو و پيغام ما را برسان؛ و نزد سيّد

ابى الحسن نيز برو و به او بگو بيايد و محدودهٔ زمين را معيّن نموده، منافع سال هاى گذشته را از حسن بن مسلم بگيرد و به مردم بدهد، تا مسجد را بنا نمايند. آنچه از هزينهٔ ساخت مسجد، كم مى آيد از غلّهٔ زمينى كه در رهق اردهال داريم، كامل كند و مسجد را تمام نمايد؛ ما نصف رهق را براى اين مسجد وقف نموديم تا هر سال غلّهٔ آن را گرفته و براى عمارت مسجد صرف نمايد.

به مردم بگو: بدين مكان رغبت نمايند و با اشتياق به آن روى آورند و آن را عزيز و گرامى بدارند و در آنجا چهار ركعت نماز به جاى آورند.

جناب حسن بن مثله مى گويد: با خود گفتم: گويا اين همان مكان است كه تو آن را مسجد امام صاحب الزمان ارواحنا فداه مى دانى درحالى كه به جوانى كه بر پشتى ها تكيه داده بود اشاره مى كردى، پس آن جوان به من اشاره فرمود كه بروم.

مسجد شريف جمكران از مكان‌هاى بسيار مهمّ معنوى در صحنهٔ گيتى است و كسانى كه به آن مكان مقدّس شرفياب مى‌شوند، بايد كاملاً آداب آن را رعايت نموده و از اهمّيت و موقعيّت معنوى آن، آگاه باشند؛ تا با تشرّف به آن مكان پرفيض، روح و جان خود را سرشار از معنويّت نموده و وجود خويش را باصفا و نورانى سازند

اينك بعضى از نكاتى را كه دانستن آن براى افرادى كه به آن مكان معنوى شرفياب مى‌شوند مفيد است، بيان مى‌كنيم

حضرت امام عصر ارواحنا فداه در بيدارى توسّط جناب حسن بن مثلهٔ جمكرانى به امامزادهٔ عظيم الشأن سيّد ابوالحسن الرضا فرمان دادند آن مسجد مقدّس را بنيان گذارد. و جريان آن در تمام منابع و مدارك به عنوان بيدارى نقل شده است نه خواب

صدها سال قبل از فرمان حضرت بقيّة اللّٰه ارواحنا فداه به بنا كردن آن مكان مقدّس، حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام از وقوع آن خبر داده‌اند و در روايتى كه صاحب كتاب «انوار المشعشعين» 3 ذكر نموده است امير دائرهٔ هستى و ولىّ عوالم امكان حضرت علىّ بن ابى طالب عليهما السلام به تفصيل آن را در پيشگوئى خود بيان نموده‌اند

در آن روايت شريف در بيان عظمت مسجد مقدّس جمكران سرّى را بيان كرده‌اند كه همه تاب تحمّل و پذيرش آن را ندارند

مسجد مقدّس جمكران در عصر ظهور امام عصر ارواحنا فداه بزرگترين پايگاه قدرت آن حضرت پس از كوفه است و حضرت امير المؤمنين عليه السلام در آن روايت فرموده‌اند

در عصر ظهور، پرچم لشكريان امام عصر (ارواحنا فداه) بر فراز كوه سفيد - كه همان كوه خضر در نزديكى مسجد است - به اهتزاز درمى‌آيد

نكتهٔ بسيار مهمّى كه بايد به آن توجّه داشت اين است كه نه تنها مسجد مقدّس جمكران در عصر ظهور امام عصر ارواحنا فداه عظمت و موقعيّت خاصّى دارد و مركز قدرت و محلّ تحوّلات روحى و معنوى است كه در زمان غيبت آن حضرت نيز اين چنين است

اين نكته را از فرمايش امام زمان ارواحنا فداه استفاده مى‌كنيم كه فرموده‌اند: «هر كس اين نماز را در اين مكان بخواند گويا كه در داخل خانهٔ خدا آن را انجام داده». و خانهٔ خدا نه تنها مركز مغناطيس زمين است و از نظر روحى و جسمى در انسان تأثير مى‌گذارد، كه در برابر بيت المعمور و مكان‌هاى معنوى آسمانى و فضائى است

بنابراين انسان با بودن در خانهٔ خدا و اقامهٔ نماز در آن، راه ارتباط برايش باز مى‌شود و خود را در اختيار جاذبه‌هاى روحى و جسمى زمين و آسمان قرار مى‌دهد و در معرض

تشعشعات امواج نامرئى قرار مى‌گيرد كه در جسم و جان انسان تحوّلى سازنده به وجود مى‌آورد و مكان اصلى مسجد مقدّس جمكران نيز داراى همين اثر ارزنده است

و دلالت مى‌كند بر اين مطلب كلام امام عصر ارواحنا فداه كه فرموده است: «نماز خواندن در آن مكان همچون نماز خواندن در داخل خانهٔ خدا مى‌باشد

همانا براى مكان اصلى مسجد جمكران اسرارى ناشناخته نهفته است كه مردم آن را نمى‌دانند. و همان گونه كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرموده‌اند

ما من عِلمٍ إلّاوأنا أفتحه، وما من سرٍّ إلّاوالقائم يختمه

هيچ علمى نيست مگر آن كه من آن را مى‌گشايم و هيچ سرّى نيست مگر آن كه قائم آن را بيان مى‌كند و به پنهان بودنش خاتمه مى‌دهد

بناء مسجد مقدّس جمكران و عظمت و راز آن را نيز اوّل حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام خبر داده‌اند و بيان همهٔ اسرار آن در عصر ظهور حضرت صاحب الأمر ارواحنا فداه صورت خواهد گرفت إن شاء اللّٰه

ما ياد آن زمان پرشكوه را در خاطره‌ها تجديد مى‌كنيم و از خداى مهربان مى‌خواهيم هر چه زودتر آن ظهور نورانى را برساند تا اسرار عالم وجود را فاش ساخته و دانش بيكران و عدل و داد را در سراسر جهان بگستراند

افرادى كه به آن مكان مقدّس مشرّف مى‌شوند بايد بدانند در جايى بسيار باعظمت گام برمى‌دارند كه مورد توجّه امام عصر ارواحنا فداه مى‌باشد و آنان در منظر و محضر نورانى آن بزرگوار هستند به گونه‌اى كه گويى در منزل آن حضرت وارد شده‌اند و در خدمت آن بزرگوار حاضر گشته‌اند

بنابراين بايد شرايط حضور را در اين مكان بيش از اماكن ديگر رعايت كنند و بدانند كه علم و آگاهى حضرت بقيّة اللّٰه ارواحنا فداه كاملاً بر آنان احاطه دارد و نه تنها از اعمال و رفتار و گفتار آنان، بلكه از افكار و انديشه‌ها و نيّت‌هاى ايشان، و بلكه از افكار و خطوراتِ نهفته در ضمير ناخودآگاه و نفس آنان نيز باخبرند

به اين جهت بايد مواظب رفتار و گفتار و افكار خود باشند؛ زيرا آنان در مسجد مقدّس جمكران ميهمان آن حضرت هستند ، پس بايد شرايط ادب و حضور را از قبل از تشرّف بيشتر رعايت كنند

يكى از شرايط ادب براى كسى كه در آن مكان مقدّس تشرّف پيدا مى‌كند، اين است كه هدف خود را از تشرّف به آن مسجد مقدّس مشخّص نموده و بهترين، مهم‌ترين و عالى‌ترين هدف را براى خود برگزيند و خود را پاى‌بند مقاصد كوچك و مسائل مادّى و نفسانى خود نسازد ، و بداند بزرگ‌ترين مسأله در اين عصر و زمان، تعجيل ظهور امام زمان ارواحنا فداه مى‌باشد

زيرا در عصر ظهور آن حضرت، مشكلات مادّى و معنوى همهٔ انسان‌ها برطرف مى‌شود و ديگر غم به خانه‌اى راه نخواهد يافت . پس چه بهتر كه در آن مكان مقدّس براى نجات همهٔ انسان‌ها از گرفتارى‌ها و مشكلات دعا كند . و هدف اصلى خود را از تشرّف به مسجد مقدّس جمكران، استغاثه و دعا براى امام عصر ارواحنا فداه و تعجيل فرج و ظهور آن بزرگوار قرار دهد